انسان امروز بيشتر از گذشته در معرض سوانح و حوادث قرار دارد. با رشد جمعيت ، پيچيدگي زندگي و استفاده از ابزارهاي گوناگون براي راحتي بيشتر موجب شده زندگي انسان در معرض حوادث بسياري قرار گيرد.

سالانه 5 ميليون و 300 هزار نفر به دليل صدمات جان خودرا از دست مي دهند و سالانه حدود 2 ميليون مجروح ناشي از حوادث در بيمارستان بستري مي شوند كه كودكان و نوجوانان از قربانيان اصلي حوادث هستند . كودكان زير 5 سال آسيب پذيرترين گروه در برابر حوادث خانگي و كودكان بالاي 5 سال آسيب پذيرترين گروه در معرض خطر ترافيك محسوب مي شوند.

تعريف حادثه

حادثه عبارت است از واقعه يا رويداد برنامه ريزي نشده كه مي تواند منجر به آسيب شود ، پيشرفت يا روند طبيعي يك فعاليت را مختل كند و همواره در اثر يك عمل اقدام غير ايمن و يا در شرايط غير ايمن و يا در اثر تركيبي از اين دو به وقوع مي پيوندد.

علل بروز حوادث در ايران و جهان

طبق گزارش ها حوادثي كه عمدتاً باعث مرگ كودكان مي شوند عبارتند از:

1-    تصادفات رانندگي : اين تصادفات عامل مرگ 260 هزار و مجروح شدن 10 ميليون كودك در سال هستند. اين تصادفات عمده ترين عامل مرگ افراد 10 تا 19 سال و همچنين اساسي ترين علت معلوليت در اين سنين به شمار مي روند.

2-    غرق شدن: عامل مرگ بيش از 175 هزار كودك در سال است. سالانه بيش از 3 ميليون كودك از غرق شدن نجات مي يابند. به دليل ايجاد آسيب هاي مغزي در برخي از اين نجات يافتگان ، غرق شدن غير مرگبار بيشترين تاثير اقتصادي و بهداشتي را در بين انواع حوادث دارد.

3-       سوختگي : سوختگي ناشي از آتش عامل مرگ حدود 96 هزار كودك در سال است. نرخ مرگ و مير ناشي از سوختگي در كشورهاي با درآمد كم و متوسط 11 برابر كشورهاي با درآمد بالاست.

4-    سقوط: سالانه 47 هزار كودك بر اثر سقوط جان خود را از دست ميدهند، اما صدها هزار كودك دچار عوارض دراز مدت ناشي از سقوط مي شوند.

5-       مسموميت : بيش از 47 هزار كودك سالانه بر اثر مسموميت غير عمدي جان خود را از دست مي دهند.

ليكن عواملي كه در ايران منجر به بروز حوادث مي شود به شرح ذيل است:

1-       سقوط

2-       سوختگي

3-       مسموميت

4-       خفگي

5-       حيوان گزيدكي

6-       بازي هاي خطرناك

راه هاي پيشگيري از سوانح و حوادث در كودكان

1-       كيسه هاي نايلوني اشيا كوچك مثل دكمه ، سكه و باطري هاي دكمه اي را از دسترس كودكان دور نگه داريد.

2-    كتري ، قوري و سماور را از لبه ميز دور كنيد. آتش ، بخاري ، تنور و منقل دور از دسترس كودك باشد ، نور شديد آفتاب و آب داغ حمام هم از علل ديگر سوختگي كودك است كه بايد مورد توجه قرار گيرد.

3-       وقتي كه كودك در آغوش شماست ، چاي داغ ننوشيد و نوشيدني داغ را از بالاي سر كودك در نكنيد.

4-       ايمني پنجره ها ، حفاظ راه پله ها و قفل كردن در بالكن هميشه رعايت شود.

5-       مواد شوينده و براق كننده ، داروها ، سموم و  نفت و بنزين را از دسترس اطفال دو نگهداريد.

6-       قارچ ها و گياهان ناشناخته را در دسترس كودكان قرار ندهيد.

7-       كبريت و فندك نبايد در دسترس كودك باشد.

8-    پريزهاي برق بايد داراي حفاظ باشند. اجازه ندهيد كودك با سيم برق و يا وسايل برقي بازي كند و مراقب باشيد سيم اتو يا وسايل ديگر برقي آويزان نباشد.

9-       اجازه ندهيد كودك با ترقه يا فشفشه بازي كند.

10-ابزار نوك تيز مثل چاقو و قيچي ، چنگال ، خلال دندان و ظروف شكستني بايد دور از دسترس كودكان باشد.

11-به كودكان اجازه ندهيد كه تنها به خيابان بروند.

12-دوچرخه سواري كودكان نبايد در محل آمد و رفت اتومبيل ها باشد.

كودكان بهتر است در صندلي عقب ماشين بنشينند و كمربند ايمن را ببندند و هرگز پشت وانت سوار نشوند.

14-هنگام استفاده از چرخ گوشت و آب ميوه گيري كودك را از محل دور كيند.

15-هرگونه طناب ، بند يا سيم مي تواند دور گردن كودك پيچيده و باعث خفگي وي شود اين وسايل از دسترس كودك دور باشد.

16-درب حمام ، توالت و دريچه هاي آب بسته باشد.

17-ظروف خوراك پزي و مايعات داغ را دور از دسترس كودكان قرار دهيد.

18-براي پله ها و تختخواب كودك محافظ قرار داده شود.

19-كودكان خود را با حيوانات تنها نگذاريد.

20-در اطراف حوض ها و استخرها حفاظ قرار دهيد.

21-به هنگام خواب ، كودك را به پشت و يا به پهلو بخوابانيد.

نتيجه گيري و پيشنهادات

سوانح وحوادث دومين علت مرگ و مير در كشورما و سومين علت مرگ و مير در جهان است وهميشه به ياد داشته باشيم پيشگيري از سوانح و حوادث بسيار ساده و كم هزينه تر از درمان است.


تهيه و تنظيم:
فروغ دلسوز بحري

كارشناس برنامه كودك سالم