دوشيدن شير :

دوشيدن شير به طرق مختلفي از قبيل دوشيدن با دست و يا دوشيدن با شير دوش ( پمپ) انجام مي شود

دوشيدن شير با دست:

دوشيدن شير با دست مفيد ترين روش دوشيدن است و مادر مي تواند هر جا و هر زماني كه نياز دارد به انجام آن بپردازد .

بسياري از مادران ، دوشيدن  با دست را به دلايل زير بر استفاده از پمپ ترجيح  مي دهند :

1-       دست هاي مادر هميشه همراه اوست و نيازي به استفاده از وسيله ديگري ندارد كه ممكن است بشكند و يا گم شود .

2-       در صورت كسب تجربه مادر ، دوشيدن شير با دست مي تواند بسيار سريع ، موثر و مفيد باشد

3-       برخي از مادران تحريك پوستي را بر احساس پمپ بر روي پستان ترجيح مي دهند

4-       برخي از مادران به اين علت كه دوشيدن  شير با دست ، طبيعي تر است بيشتر احساس راحتي مي كنند .

5-       دوشيدن با دست خصوصاً در مواقع آزردگي نوك پستان معمولاً ملايم تر از پمپ مي باشد .

6-       خطر سرايت عفونت از ساير مادران با اين روش وجود ندارد .

7-       دوشيدن شير بدون هزينه است .

 چرا مادران بايد دوشيدن دستي را ياد بگيرند؟  

* براي راحت كردن پستان  در شرايط احتقان يا انسداد مجرا يا خارج كردن  چند قطره شير روي نوك براي تسكين نوك دردناك .

* براي تشويق شيرخوار كه پستان را بگيرد .

* براي حفظ توليد شير  ، وقتي شيرخوار قادر به مكيدن يا افزايش توليد شير نمي باشد .

*براي بدست  آوردن شير وقتي شير خوار قادر به تغذيه از پستان نيست يا نارس است و زود خسته مي شود يا هنگام جدائي مادر و شيرخوار از هم ، يا فراهم كردن شير براي بانك شير .

* براي پاستوريزه كردن شير مادر ، مثلاً براي مادر  HIV  مثبت .

دوشيدن شير شامل مراحل زير است:

v    موقعيت قرار گرفتن دست ( Position ) : شست در بالا و دو انگشت اول و يا ساير انگشتان روي لبه آرئول طوري قرار مي گيرد كه حداقل 3 سانتي متر به اندازه يك بند انگشت شست از قاعده نوك پستان فاصله داشته باشد به طوري كه ذخاير شير درست زير انگشتان واقع شوند شست و ساير انگشتان بايد در دو طرف پستان و در مقابل هم قرار گيرند و بطور  مثال : در صورت قرار گرفتن انگشت شست در ساعت 12 ، ساير انگشتان مي بايستي در ساعت 6 قرار داشته باشند . 

v    push )) پستان بايد به طور مستقيم به طرف قفسه سينه فشار داده شود و پستان هاي بزرگ را مي توان قدري بالا آورده و سپس فشار داد .

v       ( Roll ) سپس پستان را به كمك شست و انگشتان به طرف جلو آورد و بعد به قسمت لبه آرئول فشار وارد نمود تا شير به آساني خارج شود .

v       ( Repeat) مراحل 3-1 مرتب تكرار مي شود

v    (Repeat ) بعد از چند دقيقه دوشيدن ، محل شست و انگشتان در دور آرئول تغيير مي كند يعني به صورت افقي ، مايل به راست و مايل به چپ هم با دست راست و هم با دست چپ پستان دوشيده مي شود تا مخازن شير تخليه شوند .

 مدت و دفعات دوشيدن :

 ابتدا هر كدام از پستانها بمدت 7-5 دقيقه ( ترجيحاً تا زماني كه جريان شير كند شود ) دوشيده شود سپس هر دو پستان  بصورت مجدد 5-3 دقيقه و براي بار سوم هر پستان 3-2 دقيقه دوشيده شود و طي اين سه مرحله دوشيدن شير (مجموعاً) 30-20 دقيقه وقت مي گيرد .

زمان نگهداري شير دوشيده شده  :

نحوه ذخيره كردن شير دوشيده شده:

v       براي نگهداري شير در فريزر ، سه چهارم ظرف از شير پر شود و در ان بسته شود و پس از نوشتن تاريخ دوشيدن شير ، در فريزر گذاشته شود .

v       براي استفاده از شير دوشيده منجمد شده ، ظرف را بايد زير آب ولرم تكان داد تا كم كم يخ آن باز شود يا در يخچال قرار گيرد تا ذوب شود

v       شير ذوب شده بايد در يخچال نگهداري شود و ظرف 24 ساعت مصرف شود و نبايد ان را مجدداً منجمد نمود .

چگونگي تغذيه شيرخوار با شير دوشيده شده به كمك فنجان :

v       شير خوار در حالت عمودي يا نيمه عمودي در بغل نشانده شود.

v       فنجان كوچك شير روي لب شيرخوار نگاهداشته شود .

v    فنجان را كج نموده تاشير با لب شيرخوار تماس حاصل پيدا كند ( بايستي فنجان به آرامي روي لب تحتاني او قرار گيرد و لبه ها فنجان  با قسمت خارجي لب فوقاني تماس يابد ) .

v       نوزاد نارس شير را بازبانش مي نوشد و نوزاد رسيده و يا شيرخوار بزرگتر شير را مي مكد و يا جرعه جرعه مي نوشد و در اين حالت مقداري از شير از اطراف دهانش مي ريزد.

 شير درون دهان شيرخوار ريخته نشود و فقط فنجان روي لبش نگه داشته شود تا شير را بنوشد .

تهيه وتنظيم :

فرحناز كيوان مهر – كارشناس برنامه ترويج تغذيه با شير مادر